Artyści

Opowiadacz, poeta, pisarz, nauczyciel, producent programów radiowych BBC, związany ze Scottish Storytelling Center w Edynburgu, gdzie prowadzi warsztaty opowiadania. Na jego różnorodny repertuar składają się m.in. opowieści z północno-wschodniej Szkocji, szkockich górali i wyspiarzy, z ustnej tradycji Scotland’s Travelling People. Opublikował wiele książek z bajkami dla dzieci i opowieściami z różnych stron świata – od Kręgu Polarnego po Antypody. Skupia uwagę słuchaczy w każdym wieku – od najmłodszych do najstarszych. Jego styl opowiadania w pełni wpisuje się w tradycję yarnspinners – tych, którzy tkają niesamowite historie.  

ŚWIATŁOŚĆ&CIEMNOŚĆ. GŁOSY SZKOCJI
środa 15 XI, godz. 19.00 

David Campbell zabierze nas w magiczną podróż w czasie i przestrzeni – do północnej Szkocji z czasów wikingów, na  Orkady, w świat celtyckiej mitologii. Jego opowieści – słodko-gorzkie, na poły komiczne, na poły tragiczne – iskrzą wyspiarskim humorem, zanurzają w bogactwo dźwięków, głosów i obrazów.  

Spektakl w języku angielskim z symultanicznym tłumaczeniem.
David Campbell wystąpi również w ramach Spotkań z mistrzami (Historie celtyckie).

Urodzona na Haiti, wykształcona we Francji, spędziła wiele lat w Ameryce Południowej i Afryce. Jej droga w stronę sztuki opowiadania to poszukiwanie własnej tożsamości i własnego języka, połączone z długotrwałą pracą nad głosem. Mimi Barthelemy zderza świat opowiadania ze światem teatru i muzyki. Jej spektakle odznaczają się żelazną dramaturgią i żywiołowością muzyczną. Literackiemu wyrafinowaniu towarzyszy spontaniczność opowiadania. Nienaganną francuszczyznę mocno przyprawia językiem kreolskim. Wychodząc od tradycyjnych śpiewanych historii z Haiti, Mimi stworzyła własny typ muzycznej opowieści. Występuje na festiwalach teatralnych na całym świecie. Jest autorką wielu publikacji naukowych dotyczących odnowy sztuki opowiadania oraz kilkunastu zbiorów opowieści. Często zasiada w jury konkursów opowiadania.  

LE FULGURANT
środa 14 XI, godz.21.00

Epos afrokaraibski, będący połączeniem dwóch starych mitów z Haiti i z Kuby, którym towarzyszy śpiew do haitańskiego boga (loa) Legby (mianownik: Legba), dzierżącego klucze duchowego świata. Historia Loraj Kale i Dife Flanbo to opowieść o konfrontacji dwóch pokoleń. Dife Flanbo, stary byk, despotyczny i krwiożerczy, morduje wszystkich męskich konkurentów, a jałówki zmusza do niewolniczej uległości. Loraj Kale, młody byk, ocalony i wytrenowany przez matkę, zmierzy się ze starym tyranem, aby uwolnić swą ziemię i stanąć na straży wolności jako loa Toro, czczony do dziś na Haiti. Bohaterem drugiej historii jest Uafi, wysłany na ziemię przez bogów, aby walczyć z niesprawiedliwością. Poddany wielu próbom na ziemi, w niebie i w głębinach morza, przyjmuje wreszcie swój prawdziwy wymiar jako Chango, bóg błyskawic, burzy i gromów.
Tekst: Mimi Barthelemy
Muzyka: Jean-Paul Auboux
Reżyseria: Emmanuel Plassard 
Spektakl w języku francuskim i kreolskim z podpisami w języku polskim.

 SOLDATS MARRONS
czwartek, 15 XI, godz. 19.00 

Ten muzyczny spektakl jest przywołaniem historii Haiti – aż do czasu uzyskania niepodległości w 1804 roku. Poprzez dziecięce zabawy, wspomnienia ze szkoły i z wakacji małej dziewczynki, jaką była, Mimi opowiada, tańczy, śpiewa i celebruje buntowniczego ducha, który ożywia dzieci z Haiti. Z tej perspektywy relacjonuje wielkie wydarzenia historyczne: zwycięstwo Toussaint Louverture’a, Dessalines’a i niewolników z Saint-Dominique nad ich ówczesnymi panami.

Razem z Sergem Tamasem, która zagra na manubie i gitarze, kreolskimi pieśniami, zawołaniami i wyrażeniami roztańcowuje francuszczyznę, ubogaca ją o nowe wyrażenia i obrazy. Ten spektakl ma smak cynamonu i limonki, bez popadania w tani folklor i egzotykę.
Tekst: Mimi Barthelemy, René Dépestre, Paul Laraque
Muzyka: Francis Bebey
Aranżacja: Serge Tamas
Spektakl w języku francuskim i kreolskim z podpisami w języku polskim.
Mimi Barthelemy wystąpi również w ramach Spotkań z mistrzami (Głosy z Haiti).

Jeden z najwybitniejszych opowiadaczy świata arabskiego. Opowiada po arabsku i po francusku. Wyrasta ze środowiska, gdzie opowiadanie jest ciągle żywą codzienną praktyką, co przekłada się na naturalność, spontaniczność i witalność jego stylu. Zawsze podkreśla, że pierwszym mistrzem opowieści była dla niego matka. Trzon jego repertuaru stanowią historie z „Księgi tysiąca i jednej nocy”, przypowiastki o Hodży Nasreddinie, a także eposy (Gilgamesz, epos kurdyjski Mamé Alan) i mity cywilizacji śródziemnomorskiej. Ze swoimi opowieściami podróżuje po całym świecie. Organizuje festiwal opowiadania w Bejrucie. Prowadzi warsztaty sztuki opowiadania. Jest autorem kilkunastu książkowych wydań zbiorów opowieści.

OPOWIEŚCI Z CZASÓW WOJNY
czwartek 15 XI, godz. 21.00 

W najczarniejszych chwilach wojny w Libanie, kiedy wokół szalała śmierć, codzienne gesty pozwalały nie stracić do reszty nadziei. Były to przede wszystkim gesty kobiet. To na nich spoczywał ciężar uspokajania dzieci i mężów, przygotowywania jedzenia, choć brakowało wszystkiego, podtrzymywania płomienia życia.
Zagubiona wiedza – sposób pieczenia chleba, rozpoznawanie roślin, opowiadanie historii zapomnianych od dziesięcioleci – została na nowo odnaleziona.
Jihad historie z życia przeplata z opowieściami odnalezionymi. Spotykamy tu pewną kobietę, która zasiewa swoje pole w deszczu bomb, i inną, co opowiada dzieciom bajki, żeby zapomniały o zgiełku wojny, a stłumiona radość życia wytrysła - pomimo wszystko.
Spektakl w języku francuskim z symultanicznym tłumaczeniem.
Jihad Darwiche poprowadzi również Noc Opowieści (sobota 17 XI, godz. 21.00) i wystąpi w ramach Spotkań z mistrzami (Rarytasy Wschodu).

Znakomity gitarzysta i perkusjonista pochodzący z Gwadelupy, niewielkiej wyspy na Morzu Karaibskim. W swoich kompozycjach łączy żywiołowość rytmów kreolskich z harmonicznym wyrafinowaniem muzyki współczesnej. Koncertuje jako solista. Bierze również udział w różnych projektach z pogranicza muzyki etnicznej i jazzu. Od lat akompaniuje największym opowiadaczom historii z Karaibów i z Francji, regularnie współpracuje m.in. z Mimi Barthelemy. Animuje liczne warsztaty, opracował własną metodę nauczania rytmu, śpiewu i kompozycji.

Serge przywiezie do Warszawy również manubę, tradycyjny ręczny bas, wielkie pudło z blaszanymi „klawiszami”, na którym się siedzi i w które uderza się rękoma.
Serge Tamas weźmie udział w trzech projektach: Soldats Marrons (czwartek 15 XI, godz. 19.00), Historie słowiańskie. Fragmenty (piątek. 16 XI, godz. 19.00), Konrad Wallenrod (piątek 16 XI, godz. 21.00).  

Opowiadaczka i pieśniarka. Opowiada po polsku i po francusku. Śpiewa w kilkunastu językach świata. Specjalizuje się w muzycznym stylu opowiadania, w którym słowo mówione swobodnie przechodzi w śpiew. Występowała na wielu festiwalach we Francji, w Szwajcarii, Hiszpanii, Burkina Faso. Jest laureatką konkursu Polskiego Radia Nowa Tradycja 2005 za muzyczną interpretację Konrada Wallenroda. W 2006 roku wzięła udział w międzynarodowym tournée Caravanserail des Conteur. Od dwóch lat dzieli swój czas miedzy Polskę i Francję, gdzie występuje z repertuarem opowieści z Europy Środkowej i Wschodniej.  

KONRAD WALLENROD
piątek 16 XI, godz. 21.00 

Polski epos odczyniony na nowo. Konrad Wallenrod był przez lata tekstem, który ludzie znali na pamięć, tekstem wspólnoty konspiratorów i buntowników, co świadczy o sile jego wymowy, ale także o doskonałości jego formy. Dzisiaj, uwolniony od narodowowyzwoleńczego kontekstu, tekst Mickiewicza nabiera nowego uniwersalnego wymiaru. To pieśń o szaleństwie, rozpaczy, walce za wszelką cenę, manii wielkości, samounicestwieniu…
Projekt jest próbą znalezienia formy brzmieniowej dla Mickiewiczowskiej frazy poetyckiej, oscyluje między śpiewem, melorecytacją i opowiadaniem przy rytmicznym akompaniamencie. Łączy europejskie tradycje muzyczne z żywiołowością afroamerykańskich rytmów.  

Opowiadaczka i animatorka kultury, w swojej praktyce łączy poszukiwania w różnych tradycjach opowiadania (litewskiej, polskiej, żydowskiej), traktując sytuację opowiadania jako sytuację dialogu i wymiany. Prowadzi warsztaty dla studentów, muzealników, bibliotekarzy, nauczycieli.  

HISTORIE SŁOWIAŃSKIE. FRAGMENTY
piątek 16 XI, godz. 19.00 

Świat słowiańskiej wyobraźni zamieszkują rozmaite istoty: bóstwa niebios i ognia, dole i wieszczyce losu, duchy powietrzne i wodne, istoty, które strzegą domu i pola; ich imiona są niepewne, często zupełnie zapomniane; ich historie – niejasne i niedokończone.
I te właśnie opowieści chcemy przywołać – sięgając do prawie wyschniętych źródeł, przywoływać słowiańską wyobraźnię, czymkolwiek ona jest; odpominać swój świat, patrząc przez relacje obcych, zobaczyć go na własne oczy.
Wśród opowieści: wątki z Leśmiana, Mickiewicza i Singera, tradycyjne historie ludowe, dawna muzyka i stare pieśni, a także płynąca z głębin słowiańskiej duszy opowieść o przodkach... polskiej chwały futbolowej. 

Pochodzi z północnej Islandii, gdzie opowieści stanowią naturalną tkankę codzienności. Praktykę opowiadania historii wykorzystuje w pracy z dziećmi, a także w działalności przewodnika turystycznego po mieście Hafnarfjordur. Jako opowiadaczka występuje w licznych programach telewizyjnych, poświęconych kulturze różnych krajów, m.in. Islandii, Anglii, Danii, Norwegii, Szwecji. Współorganizuje seminaria na temat północnej tradycji opowiadania.  

W KRAINIE TROLLI, ELFÓW I SAEMUNDURA
sobota 17 XI, godz. 12.00

W Islandii wciąż opowiada się sagi o dawnych bogach i bohaterach. W każdym niemal pagórku, w każdej niemal skale kryją się istoty z innego świata – trolle, elfy, duchy. Na spotkanie z nimi zaprasza Sigurbjörg Karlsdottir, która z tradycyjnymi islandzkimi opowieściami i bajkami jest zżyta od dzieciństwa. Naszym przewodnikiem po surowej północnej krainie będzie Saemundur Mądry – średniowieczny pisarz islandzki, którego dzieła pisane co prawda w większości zaginęły, ale on sam stał się bohaterem wielu opowieści ludowych.

Spektakl w języku angielskim z symultanicznym tłumaczeniem.
Po spektaklu pokaz zdjęć i slajdów z wyprawy na Islandię Studenckiego Klubu Islandzkiego UW.

Opowiadacz, gitarzysta, autor opowiadań, muzyki i tekstów piosenek, animator kultury. W swoich projektach artystycznych poszukuje „opowieści współczesnej” - zderzenia tradycyjnej formy opowiadania z tematyką dotykającą współczesności. Intryguje go pytanie, co jest dziś odpowiednikiem mitologicznego uniwersum, które stanowiło niegdyś wspólną przestrzeń wyobraźni opowiadacza i słuchaczy. Interesuje się kulturą miejską (opowieści warszawskie), organizuje wydarzenia artystyczne w przestrzeni miejskiej (m.in. cykl opowieści i koncertów „Lato opowiadania 2007”). Prowadzi warsztaty opowiadania dla dzieci i nauczycieli m.in. na Zamku.

OPOWIEŚCI BLUESOWE
sobota 17 XI, godz. 17.00  

„ Hej, ludzie posłuchajcie historii, co was rozśmieszy a może zaboli. Opowieści o bluesie, co zdarzyła tu się – w delcie rzeki Wisły…”. Opowieść muzyczna, ilustrowana utworami inspirowanymi repertuarem klasyków bluesa: Roberta Johnsona, Big Billa Bronzy’ego, Buddy Gaya. Historia Bolka „Bolo” Adamczyka z ulicy Fabrycznej, który wyrusza tajemniczą autostradą (Highway number 5278) w poszukiwaniu bluesa. W drodze znajduje klucz (a właściwie kluczyki do serca Lady C. C. De Ville), przechodzi bluesowe wtajemniczenie w chacie Leadbellego, poznaje zaklęcie Big Billa (któremu nie zdoła się oprzeć żadna kobieta), dociera na dno miasta (albo piekła), by zadać sobie pytanie o własnych przodków, swoją tradycje i korzenie. Czy odnajdzie odpowiedź? Odpowiedź nie zawsze znajduje się na końcu…

Opowiadaczka, która pisze o literaturze. Poszukuje przede wszystkim kobiecej tradycji opowiadania i przepowiada na nowo kobiece opowieści z różnych kultur. Uczestniczka warsztatów pracy z baśniami i mitami, prowadzonych przez Aniję Miłuńską. Obszar, który najbardziej porusza jej wyobraźnię, to Daleka Północ (opowieści lapońskie, inuickie, skandynawskie). Pracuje z historiami lokalnymi, zwłaszcza z wątkami żydowskimi. Interesuje ją wpływ i wzajemne przenikanie narracji tradycyjnych i historii osobistych. Od kilku lat prowadzi warsztaty opowiadania – dla bibliotekarzy, uczniów i studentów, ostatnio także dla ludzi starszych i dorosłych niepełnosprawnych intelektualnie. W 2007 roku wystąpiła na festiwalu opowiadania w Irlandii.

SPOTKANIE Z BABCIĄ WIEDŹMĄ. HISTORIE PRZEPOWIEDZIANE
niedziela 18 XI, godz. 12.00 

Co opowiada Prababka, zanurzona w podwodnym mule? Kim była Baba Jaga, zanim stała się odrażającą wiedźmą, która straszy i pożera dzieci? Na czym polegała sztuka uzdrawiania dawnych wiejskich babek i znachorek, tzw. Mądrych? Jak opowiedziałyby swoją historię tutejsze czarownice, gdyby mogły mówić swoim głosem? Co łączy babcię i wilka w znanej wszystkim baśni o dziewczynce w czerwonej czapeczce? Oto historie kobiet i dziewczynek przepowiedziane na nowo – fragmenty z Kolberga zlepione w nową całość, głosy przemilczane w archiwach i aktach sądowych, „Czerwony Kapturek” w wersji inicjacyjnej, muzyczna opowieść usłyszana od wody  (na podstawie tekstów Aniji Miłuńskiej).  

Aktorka, opowiadaczka i niezależna producentka radiowa. Sztuką opowiadania interesuje się od 15 lat. Pracę nad opowieścią i muzyką jako formą widowiskową rozpoczęła w ramach zespołu Two Chairs Company (Dwa Krzesła), który założyła wraz z Ellen Cranitch – artystką muzykiem. Zespół odbył liczne tourneé po całym świecie. Nuala pracuje nad opowieściami w muzycznej oprawie, będącymi współczesnymi adaptacjami niektórych znanych irlandzkich legend i tekstów literackich, np. Mary Lavin. Do jej najważniejszych projektów należą: „Widzenia Cailleach” (Sightings of the Cailleach) – mity i legendy związane z postacią najstarszej kobiety w Irlandii, znachorki Caillelach Béara – oraz „Opowieści na rozstaju dróg” (Tales at the Crossroads), emitowane przez program I irlandzkiego radia, historie oparte na wspomnieniach najstarszego pokolenia mieszkańców Cape Clear Island, zebrane w książce „Ścieżka wspomnień” (Bóithrín na Smaointe).

PODRÓŻ BRANA I INNE LEGENDY IRLANDZKIEJ ZIEMI
niedziela 18 XI, godz. 17.00  

Irlandia zachowała wiele prastarych legend i mitów, spisanych pieczołowicie przez irlandzkich mnichów i kopistów. Historie głęboko zakorzenione w irlandzkim krajobrazie: górach, jeziorach, drzewach i kamieniach – „Dzieci Lira”, „Podróż Brana”, „Klątwa Macha”, „Zaloty Eadoina”.
U słyszymy szorstką, archaiczną melodię staroirlandzkiego języka gaelic, swobodnie wplatanego przez Nualę w żywiołową, a jednocześnie mistrzowsko skomponowaną narrację. Całości dopełnia muzyka w wykonaniu polskiego wirtuoza liry korbowej – Maćka Cierlińskiego, zwycięzcy konkursu Polskiego Radia Nowa Tradycja 2007 .

Spektakl w języku angielskim z symultanicznym tłumaczeniem.   

Opowiadaczka – orientalistka i tłumaczka o tureckich korzeniach. Znawczyni tradycji tureckiego opowiadacza meddaha. Specjalizuje się w repertuarze blisko- i środkowowschodnim (tureckim, turkmeńskim, perskim i arabskim). Jej występy mają klimat orientalnej czajchany, gdzie przy fajce wodnej, w aromacie kawy odbywa się przyjazne spotkanie różnych języków i tradycji. Jej opowieści są oparte na oryginalnych wschodnich pierwowzorach, ale opowiadane w autorskim tłumaczeniu na współczesną literacką polszczyznę. Ostatnio występowała na festiwalu opowiadania w Irlandii. Jest liderką projektu Opowieść o Szalonym Dumrulu.  

OPOWIEŚĆ O SZALONYM DUMRULU
niedziela 18 XI, godz. 19.00 

Opowieść dzieje się w czasach, kiedy to kobiety dorównywały mężczyznom siłą i władzą, a z kandydatami do swojej ręki staczały pojedynek. Od którego z rywali przyjmie czerwony granat piękna Elif? Komu swą rękę odda okrutna Harman Dali? Czy nad suchym korytem rzeki może stać most i kto za Szalonego Dumrula odda swoją duszę? W owych czasach szaleńcy mieli wśród ludzi wielkie poważanie. Anioł Śmierci Azrail każdemu dawał szansę na wykupienie duszy za duszę,  zaś Bóg lepiej rozumiał ludzkie sprawy.  Nadstaw ucha, a w odpowiedzi pomoże ci ludowa mądrość turkmeńskich plemion.
Opowieść z humorem na motywach eposu turecko-turkmeńskiego Księga Dede Korkuta  z  XV wieku.  

Opowiadaczka wykorzystująca w swojej praktyce warsztat pantomimiczny i wokalny. Przywiązuje wagę do cielesności i motoryki słowa, które jej opowieściom nadają ostateczny kształt. Samym gestem i ciszą wyraża w opowieści to, czego nie mogą wyrazić słowa . Mistrzowsko naśladuje głosy zwierząt – bywa ptakiem, świstakiem i niedźwiedziem. Specjalizuje się w repertuarze orientalnym. Bardzo lubi opowiadać bajki dla dzieci.  

Podczas festiwalu wystąpi w projekcie Opowieśc o Szalonym Dumrulu (niedziela 18 XI, godz. 19.00).    

Poszukuje inspiracji w sztuce kulinarnej. Jego potrawy są jak opowieści utkane ze smaków, zapachów i barw, aluzji i skojarzeń. Nakryty stół jest mapą jego wędrówek po różnych tradycjach. Gospodarz stołu, obdarzony szlachetnym darem rozwiązywania ludzkich serc i języków. Mistrz toastów, które same w sobie stają się małymi historiami, komentują i wywołują opowieści. Jego opowieści iskrzą humorem, są przeplatane nieoczekiwanymi dygresjami, odniesieniami do tu i teraz.   

Podczas festiwalu wystąpi w projekcie Opowieśc o Szalonym Dumrulu  (niedziela 18 XI, godz. 19.00). Poprowadzi również Muzyczną gospodę.   

Urodził się w 1344 (według słonecznego kalendarza perskiego, 1965 gregoriańskiego) niedaleko Morza Kaspijskiego. Od dziecka podziwiał swojego ojca - aktora, który występował w teatrach ulicznych oraz jako opowiadacz „parde khani”. Yadollah nauczył się sztuki opowiadania od swojego ojca, poznał wiele legend i opowiadań o starożytnych królach i mieszkańcach Iranu. Już w szkole średniej brał udział w licznych przedstawieniach, w których często wykorzystywano jego doświadczenie i umiejętności opowiadacza. Działalność artystyczną kontynuował na teherańskim Uniwersytecie Sztuk Pięknych, gdzie studiował grafikę i karykaturę. Umiejętności, które tam zdobył, pozwalają mu własnoręcznie przygotować parde –- płachtę z ilustracjami do opowieści. Na festiwalu przedstawi fragmenty eposu Szahname (Księgi Królewskiej), opowiadające o miłości i walce dawnych perskich bohaterów.  

SZAHNAME (KSIĘGA KRÓLEWSKA)
niedziela 18 XI, godz. 21.00 

Monumentalny epos staroperski, stanowiący swego rodzaju fenomen w tradycji epiki środkowo- i bliskowschodniej. Księga zawiera przejęte z tradycji zawodowych opowiadaczy epickie opowieści dawnego Iranu, mity i legendy ujęte w cykle opowiadań i obejmuje okres panowania pięćdziesięciu władców od legendarnego Kajumarsa do ostatniego historycznego władcy sasanidzkiego Jazdegirda III (632 − 651), została spisana przez Abulqasima Ferdousiego w X/XI w. n.e. W Szahname koegzystują dwie tradycje − przedislamska (głównie zoroastryjska) z muzułmańską. Opowiadacze Księgi, zwani szahnamehanami, posługując się skryptami seansów, przekazywali sztukę i repertuar z mistrza na ucznia. Wielu posługuje się parde  – płachtą pokrytą malowidłem, stanowiącą ilustrację do opowiadania.  

Muzyka :  Mohammad Rasouli (nej, kaval, tar), Roozbeh Asadian (kamanche)
Spektakl w języku perskim farsi z tłumaczeniem na język polski.   

Perski muzyk, góral z północnego Iranu,  absolwent Akademii Muzycznej w Teheranie. Studiował grę na instrumentach: nej (flet trzcinowy), tar (lutnia długoszyjkowa) i  tombak (instrument perkusyjny). Tradycyjną muzykę perską poznawał u wybitnych mistrzów irańskich. Od dwóch lat mieszka w Polsce,  gdzie występuje z Marią Pomianowską, Filharmonią Kaliską, Filharmonią Sinfonia Baltica, Otwartą Filharmonią Agrafki Muzycznej oraz duetem Sol et Luna, grupą Świat. Z Grupą Studnia O. współpracuje od 2006 roku.  

Na festiwalu wystąpi w dwóch projektach: Opowieśc o Szalonym Dumrulu  (niedziela 18 XI, godz. 19.00) i Szahname (niedziela 18 XI, godz. 21.00).   

Ukończyła z wyróżnieniem rektorskim wydział Sztuki Monumentalno-Dekoracyjnej i Stosowanej w Wyższym Moskiewskim Instytucie Artystyczno-Przemysłowym, jednej z trzech najbardziej renomowanych akademii plastycznych w Rosji. Zajmuje się malarstwem, rysunkiem, grafiką i ilustracją. Uczestniczyła w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych, m.in. w corocznych, rosyjskich wystawach „Art Manez”. Jej prace znajdują się w wielu placówkach i prywatnych zbiorach Polski, Wielkiej Brytanii, Japonii, Francji, Holandii, Włoch i Niemiec.  

Kamila Białkowska-Ismaił jest autorem graficznym wszystkich materiałów festiwalowych.