O projekcie

Opowiadacze ze Stowarzyszenia Grupa Studnia O: Beata Frankowska i Jarek Kaczmarek, w 2013 roku prowadzili warsztaty opowiadania z dziećmi pochodzenia ormiańskiego, które uczestniczą w niedzielnych spotkaniach Międzyszkolnego Zespołu Nauczania Mniejszości Ormiańskiej, działającego przy Szkole Podstawowej nr 210 im. Bohaterów Pawiaka na ul. Karmelickiej w Warszawie.

Warsztaty są częścią projektu „Mali ambasadorowie. Opowiedz swoją Warszawę”, który odbywa się dzięki wsparciu Miasta Stołecznego Warszawy.

Podczas spotkań przed wakacjami opowiadaliśmy uczestnikom warsztatów słynne bajki Hovhannesa Tumanyana, w tłumaczeniu Jerzego Szukalskiego: m.in. Głupca, Kikosa i Walecznego Nazara. Co ciekawe, dzieci znały te historie tylko pobieżnie, głównie na podstawie ormiańskich dobranocek. Staraliśmy się stwarzać sytuację wymiany: za naszą opowieść otrzymywaliśmy w zamian opowieść osobistą – o tym, skąd i kiedy rodzina przyjechała do Warszawy, wspomnienia z Armenii, doświadczenia z Polski, co nas różni, i co łączy, co się w Warszawie podoba, a co nie. Powtarzało się przekonanie, że ludzie w Polsce nie potrafią się tak wspólnie bawić jak w Armenii, nie potrafią razem śpiewać, tańczyć, ucztować…

Chcieliśmy, aby nasze spotkania były zaprzeczeniem tej wstępnej tezy. Podczas warsztatów powakacyjnych w dalszym ciągu opowiadaliśmy tradycyjne bajki ormiańskie, starając się, aby stopniowo były przejmowane przez dzieci. Do projektu zaprosiliśmy ormiańskiego muzyka z Warszawy: akordeonistę Artasza Szarojana. Nasze opowieści zyskały wówczas muzyczny charakter: śpiewaliśmy wspólne refreny po polsku i po ormiańsku, stanowiące integralną część opowieści o Walecznym Nazarze i Kikosie. Dzięki determinacji nauczycielek ze szkółki ormiańskiej: Margarity i Anahity Jeremian, do naszego repertuaru włączyliśmy tradycyjne piosenki ormiańskie, śpiewane wspólnie z rodzicami uczestników warsztatów. Na potrzeby naszego projektu zostały także przetłumaczone dwie nowe bajki ormiańskie: „Bambosze Abu Hasana” i „Magiczny lawasz”.

Nieocenionym źródłem inspiracji okazała się dla nas książka „Ormiańska Warszawa”, wydana przez Fundację Kultury i Dziedzictwa Ormian Polskich. Czerpaliśmy z niej cenne informacje o ormiańskiej Warszawie, z przywołaniem tak słynnych postaci, jak Paschalis Jakubowicz i Urszula z Nikorowiczów Łazarowiczowa, dyktujący mode w dawnej Warszawie, ród Minasowiczów, podróżnik Miklasiewicz czy Józef Hasso Agopsowicz, który został uwieczniony na obrazie przez Jana Matejkę jako król polski Stefan Batory.

Zwieńczeniem tej części warsztatów był wspólny występ w Pałacu pod Blachą, który odbył się 23 października 2013 roku. Wyszliśmy z założenia, że najlepiej praktykować sztukę opowiadania w przestrzeni publicznej, w czasie prawdziwego spotkania, podczas którego w sposób naturalny dzieci zaczynają opowiadać i śpiewać – ponieważ mają prawdziwych słuchaczy. Widowisko „Opowieści ormiańskie” odbyło się w ramach wystawy kobierców wschodnich Teresy Sahakian. Dzięki życzliwości pracowników Pałacu pod Blachą „mali ambasadorowie” kultury ormiańskiej mogli „przebrać” się w stroje orientalne, skorzystać z rekwizytów, takich jak orientalne bambosze, wschodnie chusty i przyprawy. Na moment wcielili się w dawnych ormiańskich kupców, handlujących orientalnymi towarami przy staromiejskim rynku, zachęcając potencjalnych klientów po ormiańsku i po polsku.

Kontynuacją spotkania w Pałacu pod Blachą była gra terenowa w „ormiańską Warszawę”. Uczestnicy warsztatów otrzymali zadania, które wyznaczały naszą wędrówkę po Starówce śladami polskich Ormian. Musieliśmy odszukać miejsce po dawnej Bramie Krakowskiej, gdzie swoje towary sprzedawali Paschalis Jakubowicz i Urszula Łazarowiczowa. Przy staromiejskim rynku szukaliśmy kamienic, w których mieszkali słynni Ormianie, m.in. Minasowicz i Miklasiewicz. Wspólnie zgadywaliśmy znaczenie dawnych profesji, którymi zajmowali się polscy Ormianie. Na koniec musieliśmy znaleźć „bambosze Abu Hasana” – szyld obuwniczy, który znajduje się przy Muzeum Rzemiosł na ul. Wąski Dunaj, gdzie wysłuchaliśmy opowieści o ormiańskich rzemieślnikach, którzy w dawnej Warszawie wyrabiali buty z safianu…

Podczas kolejnych zajęć wspólnie z uczestnikami warsztatów zrobiliśmy mapę naszej wędrówki śladami polskich Ormian, naklejając wizerunki słynnych postaci, obrazy i schematy staromiejskich kamienic, zaczerpnięte z książki „Ormiańska Warszawa”. Do naszych opowieści dodaliśmy również małe historie polskich Ormian – o odważnym Ormianinie, który ocalił polskiego króla, oraz ormiańską scenę targowania.

Kolejną publiczną odsłoną naszej pracy będzie spotkanie „W bamboszach Abu Hasana po Warszawie”, które odbędzie się w ramach Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Opowiadania w Instytucie Teatralnym (ul. Jazdów 1, przy pl. Na Rozdrożu), 17 listopada o godz. 15.00. Na spotkanie serdecznie zapraszamy!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>